نوشته‌ها

معماری منزل : پژوهش‌ها درباره رابطه معماری و روان انسان‌ها می گویند؟

معماری منزل

معماری منزل و روانشناسی

نویسنده: معصومه سلمانی

مدت زمان مطالعه: ۵ دقیقه


چکیده: بسیاری از معماران و روانشناسان باور دارند که محیط‌ها و سبک معماری ساختمان‌ها می‌تواند سبب تاثیرات مثبتی بر رفتارها، خلق و خو و به طور کلی سلامت روان ما شوند و در این باره پژوهش‌هایی انجام شده است. در این نوشته به گزارش چندین پژوهش درباره معماری منزل پرداخته ام.


مقدمه

در این نوشته تلاش کرده ام به پژوهش هایی بپردازم که درباره یکی از مهمترین مکان هایی است که ساعات بسیاری از عمرمان را در آن می گذاریم؛ یعنی خانه. پژوهش هایی که در اینجا ارائه شده به تاثیر ساختار و معماری منزل بر رفتار و فرآیندهای ذهنی ما می پردازد و نقش آن‌ها بر خودآگاه و ناخودآگاهمان را بررسی می‌کند.

نتایج این پژوهش ها برای ایجاد راهبردهایی در طراحی و بهینه کردن فضاست. البته ساخت فضایی ایدئال و کامل که تمام مولفه ها را دربربگیرد ناممکن است. همیشه تفاوت های فردی موثر اند و همه مولفه ها با هم سازگار نیستند.

بنابراین برای مثال ساخت منزلی بی نقض که تمام مولفه های سلامت روان را تامین کند ناممکن است. بیشتر اوقات این پژوهش ها کمک می کنند تا ما معماری منزل یا محیط ها را بهبود ببخشیم و از این طریق مولفه هایی سلامت روان را در محیط تقویت کنیم.

گاهی این پژوهش ها یافته هایی دارند که می تواند حتی جالب، ضد شهود و درک اولیه و ساده ما از محیط زندگی مان باشد. برای اینکه این موضوع را نشان دهم مثالی می زنم. بنای سنت لوئیس در ۱۹۵۴ ساخته شد و به دلیل عدم اتلاف هر گونه فضای نیمه خصوصی در طراحی مورد تحسین بسیاری قرار گرفت. به مرور زمان چیز دیگری درباره این بنا توجه صاحب نظران را جلب کرد. این محیط برای خرابکاری و وندالیزم مورد استفاده قرار گرفت و به همین دلیل ۱۸ سال بعد تخریب شد!

بنابراین پژوهش هایی که در این نوشته به آنها اشاره شده است در جهت بهبود فرایندهای طراحی معرفی می شوند. البته تعداد این پژوهش ها روز به روز در حال افزایش است و هدف آنها مطالعات تاثیرات محیط بر زندگی روانی و اجتماعی ما هستند. قرار است نتایج این پژوهش ها راهبردهایی برای طراحی های بهتر و منطبق با روان انسان باشد.

تحقیق دنی فریدمن ( Danny Friedman) و اثاث منزل

پژوهشگری به نام دنی فریدمن در تحقیقی گسترده نشان داده است که “کیفیت پایین، شلوغی بیش از حد و چیدمان نامناسب اسباب و اثاثیه خانه می‌تواند بر سلامت، میزان وقوع جرم و تحصیلات افراد تأثیر بگذارد.”

پژوهش لئون فستینگر و رابطه با همسایگان

لئون فستینگر در پژوهشی نشان داد که طراحی معماری منزله می‌تواند سبب رابطه بهتر و مناسب‌تر با همسایگان و رفتارهای انسانی بهتر شود.

پژوهش جوان میرز لوی درباره رابطه ارتفاع سقف منزل و شیوه تفکر

جوان میرز لوی در تحقیقی دریافت میان ارتفاع سقف منزل و نحوه تفکر افراد مختلف رابطه وجود دارد. وقتی افراد نیاز دارند به جرئیات مسئله ای یا شی ای بپردازند، در اتاق ها با سقف کم ارتفاق کارکرد بهتری دارند. اما زمانی که افراد نیاز دارند درباره موضوعات کلی تر و عینی تر فکر کنند فضاهایی با سقف بلندتر و باز حس آزادی بیشتری را فراهم می آورد. با در نظر گرفتن این پژوهش وقتی به دنبال راه حل های خلاقانه تر هستیم فضاهای گشاده تر کمک کننده تر است.

پژوهش دکتر داک کوپک درباره اندازه کوچک منزله و مسائل روانی

رئیس دپارتمان کالج معماری بوستون به نتایجی دست یافته است که نشان می دهد میان آپارتمان های کوچک، مسائل روان شناختی، خشونت خانگی و استفاده از مواد مخدر رابطه وجود دارد. افراد شرکت کننده در این تحقیق بین سی تا چهل سال سن داشتند و عموماً تحت استرس و تنش بسیاری بودند (برای مثال مشاغلی با موقعیت های استرس زا).

تحقیق درباره رابطه استفاده از الکل و محیط کوچک زندگی

یک پژوهش نشان می دهد دانشجویانی که در محیط های کوچک تری زندگی می کردند نسبت به آنها که در محیط های بزرگتری بودند به احتمال بیشتری الکل مصرف می کردند.

پژوهش درباره آپارتمان های کوچک و تمرکز کودکان

همچنین چند تحقیق نشان می‌دهد کودکانی که در آپارتمان‌های کوچک‌تر بزرگ شده‌اند مسائل بیشتری در تمرکز کردن دارند.

پژوهش درباره تاثیر میزان نور بر خلاقیت و عملکردهای شناختی

تحقیقاتی نیز به مسئله تاثیر میزان نور بر کارکرد های افراد پرداخته اند. یک تحقیق در مرکز پژوهش‌های نور نشان می دهد که ساختمان هایی که بیشترین میزان نور را دریافت می‌کنند، می‌توانند خلاقیت و فعالیت ساکنان و شاغلان را از لحاظ ذهنی بهبود ببخشد و تحریک بصری مور نیاز را برای داشتن یک ریتم زیستی مناسب را فراهم کند.

به طور کلی تحقیقاتی که درباره رابطه میزان نور و عملکردهای شناختی انجام شده است نشان می دهد محیط هایی که دارای روشنایی زیاد (مانند فضاها با پنجره های بزرگ) هستند عملکرد شناختی را بهبود می بخشند. علاوه بر فضای منزل نتایج این پژوهش ها برای محیط مدرسه، بیمارستان ها و خانه سالمندان نیز کارایی دارد و عملکرد شناختی را بهبود بخشیده و از زوال عقل پیشگیری می کند.

پژوهش‌های دیگر

وضعیت محیطی بر مجموعه‌ای وسیع از فرایندهای فیزیولوژیکی و رفتاری از جمله ریتم‌های شبانه‌روزی، تحریک و خلق‌وخوی و شناخت انسان تأثیر می‌گذارند. یافته‌های کنونی نشان می‌دهد معماری ای که حس سادگی و پاکیزگی را در کنار تزئینات زیبا ارائه می‌دهد می‌تواند برای افزایش کارایی افراد ساکنان بسیار سودمند و کارا باشد.


در دو پیوند ( اینجا و اینجا ) می توانید مطالب و پژوهش های جالبی را درباره تاثیر معماری و محیط ها بر انسان بیابید.

118 بازدید

تأثیر معماری بر روان انسان: بررسی چند پژوهش جالب

تأثیر معماری بر روان

گزارشی از چند پژوهش جالب درباره تأثیر معماری بر روان انسان

نویسنده: معصومه سلمانی

زمان مطالعه: ۶ دقیقه


چکیده: در این مطلب به تأثیر معماری بر روان‌ انسان پرداخته‌ام و برای این کار چند پژوهش مهم و برجسته را گزارش کردم. در مطلب پیشرو درباره چند پژوهش انجام شده درباره تأثیر معماری بر روان انسان، اجتماع، امنیت، وقوع جرم و گروه‌های آسیب پذیر می‌خوانید. در اینجا می توانید اطلاعات بیشتری درباره این موضوع بیابید.


مقدمه

بسیاری از دانشمندان درباره تأثیر محیط بر دستگاه روان انسان و عملکرد آن سخن گفته‌اند. اما اینکه معماری چگونه بر روان ما اثر می‌گذارد هنوز موضوع مبهمی است. این مسئله را می‌توان سوالی میان دو رشته معماری و روانشناسی دانست. ما زمان‌های بسیاری از عمرمان را در میان ساختمان‌ها، شکل‌ها و فرم‌های مختلفی که خود به دست خویش ساخته‌ایم می‌گذرانیم. در شهرها که قدم می‌زنیم همواره با المان‌ها و دست ساخت‌های بشر روبرویم که به نوعی ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند. پس وقت آن است که بپرسیم تأثیر تأثیر معماری بر روان و زندگی آدمی چیست؟

اهمیت مسئله تأثیر معماری بر روان انسان

اهمیت این موضوع را شاید بیش از همه در رشته‌ای میان رشته‌ای با نام “ روانشناسی معماری محور” ببینیم که دغدغه اصلی‌اش دقیقاً همین ربط و نسبت میان معماری و روان آدمی است. اینکه معماری چه اثراتی بر انسان، احساسات، عواطف، رفتارها و حتی نحوه فکر کردن آدمی دارد. نتایج چنین پژوهش‌هایی قطعاً راهبردهایی برای ساخت و طراحی فضاهای داخلی و خارجی ساختمان‌ها و فضاهای شهری خواهد بود.

در واقع این تحقیقات می‌تواند کمک کند خانه‌ها، محل‌های کار، دیگر ساختمان‌ها و فضاهای شهری به گونه‌ای ساخته شود تا افراد استرس، افسردگی و اضطراب کمتری را تجربه کنند و حتی از این بالاتر لذت و حس زیبا شناختی را بیشتر تجربه کنند. به علاوه می‌تواند از وقوع آسیب‌های اجتماعی مانند خرابکاری، وندالیسم و… جلوگیری کند. بنابراین این پژوهش‌ها معطوف به بهبود سلامت روان و اجتماع از طریق معماری اند و فضاها و فرصت‌های عینی را که معماری می‌تواند در آن مؤثر باشد بررسی می‌کنند.

در ادامه این مطلب به سراغ پژوهش‌هایی می‌رویم که فقط نمونه کوچکی از کارهای انجام شده‌اند که می‌توانند نشان دهنده اهمیت این موضوع برای خوانندگان باشد. در این پژوهش‌ها ساختارهای مغزی، ادراکی و حواس ما فرض گرفته شده‌اند که در مطالب آینده به آنها می‌پردازیم.

نتایج چند پژوهش درباره رابطه معماری و روان

پژوهشگران بسیاری در طول مطالعات خود نشان داده‌اند که معماری‌ای که کیفیت طراحی پایینی دارد در کنار دیگر عوامل می‌تواند سبب اضطراب، افزایش خستگی، تشدید اختلال‌های روانی و همین‌طور ایجاد عدم آسایش جسمی شود. بنا بر شواهد، البته این اثرات فوری و قابل‌رؤیت نیستند ولی پس از دوره‌ای ماهانه یا سالانه به مرور پدیدار می‌شوند. اگر این استدلال را وارونه کنیم می‌توانیم بگویم طراحی فضای بهتر و بودن در محیط معماری بهتر می‌تواند سلامت روان را افزایش دهد.

پژوهش تانجا ولمر درباره تأثیر معماری بر گروه‌های آسیب پذیر

تانجا ولمر پژوهشگری است که دریافته بیماران، سالمندان و خردسالان بیشتر از همه در پیوند با محیط اطرافشان هستند و از آن تأثیر می‌پذیرند. به همین دلیل شرایط مکانی و محیطی می‌تواند بیشتر در روحیه و روان آنها اثر بگذارد. به دیگر سخن هر چه ناامن‌ترایم میزان اثرپذیری ما از محیط بیشتر خواهد بود.

پژوهش دکتر راجر اولریچ و گروه تحقیقاتی‌اش درباره نور کافی ساختمان‌ها

دکتر راجر اولریچ و گروه تحقیقاتی‌اش نیز به این موضوع مهم دست‌یافته است که نور طبیعی می‌تواند ریتم بدن ما را ازجمله گردش خون و جریان خون را تنظیم کند. به علاوه نور طبیعی در بسیاری از محیط‌ها عملکرد بهتر و آسایش را برای انسان به همراه می‌آورد.

با اینکه این موضوع بدیهی است، وقتی بدانیم ما نزدیک به نود درصد از زمان روز را در داخل ساختمان‌ها سپری می‌کنیم که حتی معمولاً نمی‌توانند نور کافی را در طول روز برای ما تأمین نمایند شاید به چنین تحقیقاتی توجه بیشتری کنیم. نتایج توجه به این تحقیقات می‌تواند به راهبردهایی در طراحی فضاها کمک کند. به علاوه اهمیت نورپردازی را برجسته می‌کند که قطعاً در طولانی مدت کارکردهای روانی و جسمی ما را در وضعیت بهینه‌ای قرار می‌دهد.

نور و معماری

معماری شهری و جنگ

تا اینجا بیشتر از پژوهش‌هایی سخن گفتیم که اثرات مثبت طراحی معماری شهری یا ساختمان‌ها را مورد توجه قرار داده است. اما به همین شکل معماری و فضاهای شهری می‌تواند آثار منفی نیز بر زندگی انسان‌ها داشته باشد.

شهرک سازی فشردهبرای مثال بسیاری از معماران معتقدند معماری پس از جنگ جهانی دوم که سبب ساخت خانه‌های بسیار، در زمان کم، فشرده و آپارتمانی شد که بیشتر شبیه جعبه بودند تا خانه بر روان انسان تأثیر بسیاری گذاشته است. آپارتمان‌هایی که به صورت خشنی سرد و بی روح بودند و خالی از هر نوع ویژگی زیبا شناسانه‌ای که بیشتر طبعی نامهربان و خشن را نمایان می‌ساخت و به جای تاکید بر تفاوت‌ها، یکدست کردن آدمیان را به نمایش می‌گذاشت.

معماری و ایمنی و امنیت

فضاهای معماری همچنین می‌توانند احساس امنیت و ایمنی را کمتر یا بیشتر کنند. وجود یا عدم وجود دوربین‌های مدار بسته، سیستم‌های اطفای حریق، سیستم‌های هشدار و… همه و همه مثال‌هایی هستند که نقشی اساسی در ساختمان‌ها و فضاهای شهری بازی می‌کنند و درک ما از احساس امنیت و ایمنی و حتی آرامش را تغییر می‌دهند. همچنین از منظری اجتماعی وجود چنین تجهیزاتی در ساختمان می‌تواند ظرفیت بالقوه جرم یا خرابکاری در محیط‌ها را تغییر دهد.

محیط‌هایی که این مسائل را در نظر می‌گیرند معمولاً در جهت بهبود امنیت و ایمنی گام برمی‌دارند. البته این موضوع را در نظر داشته باشید بنا به نظر دکتر دییزنبرگر این اثرات به صورت کوتاه‌مدت قابل مشاهده نیستند و حتی متوجه نشوید نبود چنین تجهیزاتی چگونه به طور نامحسوس و مزمن بر روان انسان بار اضافه وارد می‌کند.

پژوهش دنیل فریدمن محقق اجتماعی درباره معماری و وقوع جرم

دنیل فریدمن که یک محقق اجتماعی است در طی پژوهشی رابطه‌ای میان وضعیت سکونت و سلامت فردی و همین‌طور تمایل به جرم و علاقه به تحصیل یافته است. وی در طی یک پژوهش نشان داده است که وضعیت نامناسب سکونت کاملاً با عدم موفقیت تحصیلی و افزایش مسائل مربوط به سلامتی و همین‌طور تمایل به جرم همبسته است.

از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که افزایش و بهبود کیفیت و حتی اندازه محل سکونت، به علاوه افزایش کیفیت منطقه سکونت ازجمله همسایگی محل سکونت اثر بسیار مثبتی در کاهش جرم پذیری و افزایش سلامت بدنی و همین‌طور امور تحصیلی دارد.

در این مطلب تلاش کردم تا درباره پژوهش‌های انجام شده در حوزه تأثیر معماری بر روان و اجتماع صحبت کنم و چند پژوهش مهم و برجسته را گزارش کنم.

147 بازدید